M/S Gail (India )Ltd vs M/S.Indian Petrochem.Corp.Ltd. ...
- Citation2023 SCC OnLine SC 116
Ratio decidendi
The rule this decision rests on
1. A writ petition under Article 226 of the Constitution is maintainable in respect of clauses in a commercial contract between two public sector undertakings, notwithstanding the availability of alternative remedies, where the dispute arises from discriminatory conduct by the State exercising monopolistic control over natural gas supply, implicating Article 14 of the Constitution. 2. Where a public sector undertaking is mandated by government allocation orders to construct its own pipeline infrastructure and is thereby prohibited from using an alternative pipeline, the imposition of transportation cost charges on that undertaking by the monopoly supplier constitutes arbitrary and discriminatory state action violating Article 14, regardless of the investments made by either party in pipeline construction. 3. The principle of unequal bargaining power applies where a public sector undertaking forced to establish infrastructure as a mandatory condition of allocation, with time constraints due to capital investment in a processing plant, has no realistic alternative but to accept contractual terms imposed by the monopoly supplier of the essential commodity. 4. Refund of amounts paid under clauses found to be arbitrary and discriminatory shall be limited to a period of three years prior to the date of filing of the writ petition, notwithstanding that the underlying contract was executed prior to that date, applying principles of limitation to equitable remedies.
Written by Miss Lucy from the judgment below, not taken from a headnote.
Judgment
As delivered
DISCLAIMER: The translated judgement in vernacular language is meant for the restricted use of the litigant to understand it in his/ 2023 INSC 103 her language and may not be used for any other purpose. For all practical and official purposes, the English version of the judgement shall be authentic and shall hold the field for the purpose of execution and implementation. અહે વાલ યોગ્ય
ભારતની સવ ચ્ચ અદાલતમાં
દીવાની અપીલીય હકૂ મત
દીવાની અપીલ નં.૩૫૦૪-૩૫૦૫/૨૦૧૦
મેસસ# ગેસ ઓથોરિરટી ઓફ ઇન્ડિ,-યા ન્ડિલમિમટે - ... અપીલકતા#
ન્ડિવરુદ્ધ
મેસસ# ઇન્ડિ,-યન પેટ્રોકે મિમકલ્સ કોપ રે શન ન્ડિલમિમટે - અને અ,ય ... સામાવાળાઓ
ચુકાદો
,યાયમૂર્તિત સંજય ન્ડિકશન કૌલ
(૧) હાલના અપીલકતા#, મેસસ# ગેસ ઓથોરિરટી ઓફ ઇન્ડિ,-યા ન્ડિલમિમટે -
(ટૂં કમાં, ‘ગેલ’), તા. ૧૬/૦૮/૧૯૮૪ના રોજ નોંધાયેલ, મુખ્યત્વે કુ દરતી
અથવા એસોસીએટે - ગેસના ઉપયોગ માટે સેવાઓ પૂરી પા-વાની કામગીરી
સાથે સંકળાયેલ, ભારત સરકારનું એક ઉપક્રમ છે . હાલના સામાવાળા નંબર ૧,
ઇન્ડિ,-યન પેટ્રોકે મિમકલ્સ કોપ રે શન ન્ડિલમિમટે - (ટૂં કમાં ‘આઇપીસીએલ’), જે
1 અગાઉ જાહે ર ક્ષેત્રનું ઉપક્રમ હતું, તે પેટ્રોકે મિમકલ્સનું ઉત્પાદન કરે છે . તેણે
સરકારની ન્ડિવન્ડિનવેશ નીમિત અનુસાર, તેના ૨૬ ટકા શેરો રિરલાય,સ
પેટ્રોઇ,વેસ્ટમે,ટ ન્ડિલમિમટે -ને વેચેલ હોઇ, જૂ ન-૨૦૦૨થી જાહે ર ઉપક્રમ તરીકે
તેનુ અન્ડિસ્તત્વ સમાપ્ત થયેલ. સામાવાળા નંબર ૨ એ આઇપીસીએલના શેરધારક
છે અને સામાવાળા નંબર ૩ એ ભારત સરકાર છે .
પૃષ્ઠભૂમિમ
(૨) તા.૦૧.૦૧.૧૯૯૯ના રોજ ભારત સરકારના પેટ્રોન્ડિલયમ અને
કુ દરતી ગેસ મંત્રાલય (જે હવે પછી 'એમ.ઓ.પી.એન.જી.' તરીકે ઉલ્લેખિWત છે ),
કે જે કુ દરતી ગેસ ની ફાળવણી અને કિંકમત ન્ડિનધા#રણ માટે નું સત્તામં-ળ છે ,
તેમણે આઈપીસીએલને કુ દરતી ગેસની ફાળવણી માટે એક પત્ર જારી કય હતો.
આઈપીસીએલને સી-૨ અને સી-૩ ભાગોના ન્ડિનષ્કર્ષ#ણ માટે હજીરાથી
આઈપીસીએલના ગાંધાર એકમ (દહે જ) Wાતે સુન્ડિનન્ડિ]ત ધોરણે ૦.૮૫
એમએમએસસીએમ-ી અધ#-સમૃદ્ધ ગેસ ફાળવવામાં આવ્યો હતો. તે નીચેની
શરતોને આન્ડિધન કરવામાં આવ્યું હતુંઃ
"(૧) ગેલ સાથે ગેસ પુરવઠાના કરાર પર હસ્તાક્ષર.
(૨) હજીરાથી ગાંધાર ન્ડિસ્થત આઈપીસીએલ એકમ સુધી અધ#-સમૃદ્ધ
ગેસનું પરિરવહન કરવાની અને હજીરામાં કસન્ડિવહીન ગેસનું
પરિરવહન કરવાની પાઇપલાઇન મેસસ# આઈપીસીએલ દ્વારા
નાWવામાં આવશે.
2 (૨) તમને ન્ડિવનંતી કરવામાં આવે છે કે આ પત્ર જારી થયાના રિદન-
૬૦માં ગેલ સાથે ગેસ પુરવઠાનો જરૂરી કરાર કરવો, જો તેમ કરવામાં
ન્ડિનષ્ફળ જશો, તો ઉપરોક્ત ફાળવેલ પુરવઠાની પુનઃફાળવણી (sic)
કરવામાં આવશે."
પત્રમાંના સમયગાળાના મહત્વને ધ્યાનમાં રાWીને, પક્ષકારોએ ગેસ પુરવઠા
કરારની શરતો પર વાટાઘાટો શરૂ કરી હતી. આ રીતે આઈપીસીએલે
તા.૦૯.૧૧.૨૦૦૧ના રોજ ગેલ સાથે કુ દરતી ગેસના પુરવઠો પહોંચા-વાનો
કરાર કય હતો. આઈપીસીએલે લગભગ ૪૫૦૦ કરો- રૂમિપયાના રોકાણથી
ગાંધારમાં એક પ્લા,ટ સ્થામિપત કય હતો. વધુમાં, ફાળવણી પત્રની શરતો પૂણ#
કરવા માટે તેઓએ અંદાજે રૂ.૩૫૪ કરો-ના Wચi હજીરા અને ગાંધાર વચ્ચે
પાઇપલાઇન ઇ,સ્ટોલ કરી હતી.
(૩) સદર કરાર મુજબ, ગેસનો પુરવઠો પહોંચા-વાની પદ્ધમિત એ હતી
કે , ગેલને ઉત્પાદક ઓએનજીસી પાસેથી કુ દરતી ગેસ મળતો હતો, કે જેણે
હજીરા Wાતે આવેલ બોમ્બે હાઈ પ્રોજેક્ટ પાસેથી ગેસ પ્રાપ્ત કરતું હતું. ત્યારબાદ,
આ ગેસને હજીરાથી આઇપીસીએલના ગાંધાર પ્લા,ટમાં, આઇપીસીએલ દ્વારા
નાWવામાં આવેલ પાઈપલાઈન મારફતે, પહોંચા-વામાં આવતો હતો. જે ગેસનો
ઉપયોગ ન થયો હોય તેને આઇપીસીએલની પાઈપલાઈનનો ઉપયોગ કરીને
હજીરામાં પાછો મોકલવામાં આવતો હતો.
3 (૪) અમે આ તબક્કે જ ગેસ વહન કરવાની રીતની મહત્વતા જોઇ, તેને
દશા#વીએ છીએ, કારણ કે અમારી સમક્ષનો ન્ડિવવાદ આ જ ચોક્કસ પાસાની
આસપાસ ફરે છે . એક તરફ, ફાળવણીની શરતો અનુસાર, આઈપીસીએલને
પોતાની પાઈપલાઈન નાWવાની હતી (અને જે નાWવામાં આવી હતી) અને તે
પાઈપલાઈન જ ગેસ પહોંચા-વા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી હતી. બીજી તરફ કરાર
મુજબ, ‘પરિરવહન શુલ્કના નુકશાન’ માટે ગેલ દ્વારા ચાજ# લેવામાં આવે છે .
ભારતીય બંધારણના અનુચ્છે દ-૨૨૬ હે ઠળ આઇપીસીએલ દ્વારા દાWલ
કરવામાં આવેલી રિરટ કાય#વાહીમાં, કરારનું આ પાસું, ,યાન્ડિયકન્ડિનણ#ય કરવા
ઉપન્ડિસ્થત ન્ડિવર્ષયવસ્તુ રહી છે . આઈપીસીએલ તા.૧૯.૦૯.૨૦૦૬ અને
તા.૧૧.૦૪.૨૦૦૭ના રોજના હુકમ અ,વયે ન્ડિવદ્વાન સિંસગલ જજની સમક્ષ તેમજ
તા.૧૭.૦૬.૨૦૦૮ના હુકમ અ,વયે લેટસ# પેટે,ટ અપીલમાં ન્ડિ-ન્ડિવઝન બે,ચ
સમક્ષ સફળ રહી હતી.
(૫) અમે નોંધીએ છીએ કે બંને પક્ષકારો વચ્ચેના કરાર પર
તા.૦૯.૧૧.૨૦૦૧ના રોજ હસ્તાક્ષર થયા હતા, પરંતુ કરારના Wં--૧૦.૦૧
અને ૪.૦૪ ને તા.૦૯.૦૩.૨૦૦૬ના રોજ, એટલે કે પાંચ વર્ષ#, પછી
પ-કારવામાં આવ્યો હતો. આ સમયગાળામાં આઈપીસીએલ જાહે ર ક્ષેત્રનું એકમ
રહ્યુ ન હતું.
4 (૬) મે, ૨૦૧૬માં પરિરવહન શુલ્કના નુકસાન પેઠેની રકમને રોકવાનો
ગેલનો ન્ડિનણ#ય, એ અ,ય અધ્યાય છે . આમ, સિંસગલ જજે ઉપરોક્ત Wં-
(ક્લોઝ) રદ કય અને ન્ડિ-ન્ડિવઝન બેંચે સદર સિંસગલ જજના ન્ડિનણ#યને કાયમ
રાખ્યો તે પહે લાં, ઉપરોક્ત Wં- (ક્લોઝ) હે ઠળ કુ લ રૂ. ૧૩૪ કરો-ની રકમ
ઉઘરાવવામાં આવી હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે .
(૭) કરારના સંદભ#ને સમજવા માટે સંબંન્ડિધત બે Wં- (ક્લોઝ) નીચે
અવતરણીત કરવામાં આવેલ છે ઃ
"૪.૦૪ Wરીદનાર, અનુચ્છે દ-૧૦ માં દશા#વેલ ગેસની કિંકમત
ઉપરાંત, ન્ડિવક્રે તાને રૂ. ૪,૧૬,૭૦૦/- (રૂમિપયા ચાર લાW સોળ હજાર
સાતસો પૂરા) તે ટર્તિમનલ ઓપરે શન અને ન્ડિનયમિમત જાળવણી માટે ન્ડિવક્રે તા
દ્વારા માનવબળની તૈનાતના સંબંધમાં પWવાન્ડિ-ક સેવા શુલ્ક, તેના પર
લાગુ પ-તા કર/લેણાં સાથે, "પોઈ,ટ ઓફ ઓનવ-# ન્ડિ-લીવરી" પર
ગેસની ન્ડિ-ન્ડિલવરી અને "રિરટન# ન્ડિ-ન્ડિલવરી પોઇ,ટ" પર Wરીદનાર દ્વારા પરત
કરવામાં આવેલ ગેસ મેળવ્યા પેટે ચુકવવાના રહે શે. ઉપરોક્ત સેવા શુલ્ક
તે કોઈપણ સામગ્રીની આવશ્યકતાઓ, જેવી કે , સાધન કે ભારે
વસ્તુઓને ઉપા-વાની સામગ્રી ન્ડિવગેરે અને ટર્તિમનલને કાય#રત ન્ડિસ્થમિતમાં
જાળવવા માટે ના સાધનો/ વસ્તુઓ/ સામગ્રી ઉપરાંતના છે . આવી
સામગ્રીની જરૂરિરયાતને કારણે કોઈપણ ગ્રાહકોને ગેસના પુરવઠો પુરો
પા-વામાં કોઈપણ ન્ડિવક્ષેપ તે Wરીદનારના જોWમે અને Wચi રહે શે.
5 ઉપરોક્ત અનુચ્છે દ-૨.૦૧માં ઉલ્લેખિWત ગેસ પુરવઠો પુરો પા-વાની
ન્ડિનધા#રિરત તારીW પછીની ૧લી એમિપ્રલથી પ્રભાન્ડિવત વાર્તિર્ષક ધોરણે
ઉપરોક્ત સેવા શુલ્કમાં વાર્તિર્ષક ૩ (ત્રણ) ટકાનો વધારો કરવામાં આવશે.
ઉપરોક્ત ખિસવાય, એચબીજે પાઇપલાઇન ખિસસ્ટમમાં અનુચ્છે દ-૫.૦૨
હે ઠળ આપવામાં આવેલી ફોમ્યુ#લા અનુસાર ગણેલ વપરાયેલા ગેસની
માત્રા / સંકોચન થયેલ ગેસના ટ્ર ા,સપોટi શન ચાજી#સ, અથવા મથક
નંબર-૧ પર "પોઇ,ટ ઓફ ઓનવ-# ન્ડિ-લીવરી" પર માપવામાં આવેલા
ગેસનો જથ્થો, (ઉપર અનુચ્છે દ-૪.૦૩માં જણાવ્યાનુસાર ગેસના
જથ્થાના બાયપાસના સમાયોજન પછી) અને મથક નંબર-૨ પર રિરટન#
ન્ડિ-કિંલવરીના પોઇ,ટ પરના જથ્થામા ના તફાવત પૈકી જે વધુ હોય તે,
જથ્થા માટે પણ પરિરવહન શુલ્કની ચુકવણી સમાયંતરે Wરીદનાર દ્વારા
વેચનારને કરવાની રહે શે. Wરીદનારે અનુચ્છે દ-૧૧ મુજબ ગેસના પુરવઠા
માટે ઇ,વોઇસ ઉપરાંત તમામ લાગુ પ-તા કર/લેણી રકમની સાથે
વેચનારને ઉપરોક્ત શુલ્ક ચૂકવવાનો રહે શે. પરંતુ જો ઉપરોક્ત શુલ્ક,
Wરીદનાર દ્વારા ઇ,વોઇસ રજૂ થયાના ૩ (ત્રણ) કામકાજના રિદવસોની
અંદર ચુકવવામાં ન આવે તો વેચનાર તે ઇ,વોઇસ, લેટર ઑફ ક્રે ન્ડિ-ટ
સામે, બેંકમાં રજૂ કરશે અને રકમ ઉપા-શે. Wરીદનાર બેંક સાથે એવી
વ્યવસ્થા કરશે કે આવી ન્ડિસ્થમિતમાં સંપૂણ# એલ/સી રકમ આપમેળે
પુનઃસ્થામિપત થઈ જશે.“
………… ………… ………… …………
6 અનુચ્છે દ-૧૦ઃ ગેસની કિંકમત
૧૦.૦૧ તા.૦૧.૧૦.૧૯૯૭થી ગેસના ૧૦૦૦ (એક હજાર)
સ્ટા,--# ક્યુબિબક મીટરની પ્રવત#માન કિંકમત સરકારી કિંકમત આદેશ નં.
એલ-૧૨૦૧૫/૩/૯૪-જીપી તારીW ૧૮.૯.૧૯૯૭ (પરિરન્ડિશષ્ટ-૫)
અનુસાર લાગુ પ-ે છે , ત્યારબાદ, ન્ડિવક્રે તાને ભારત સરકારના માગ#દર્શિશકા,
સૂચના, હુકમો વગેરે મુજબ ગેસની કિંકમત નક્કી કરવાનો અન્ડિધકાર રહે શે,
જે ભારત સરકારની હાલની ઉદારીકરણની નીમિત અનુસાર બજાર સંબંન્ડિધત
રહે વાની સંભાવના છે અને Wરીદનારે ન્ડિવક્રે તાને ગેસની તેવી કિંકમત
ચૂકવવી પ-શે. તદઉપરાંત, Wરીદનારે ન્ડિવક્રે તાને એચબીજે પાઇપલાઇન
ખિસસ્ટમ સાથે ઉપયોગમાં લેવાતા ગેસના જથ્થા/સંકોચન માટે સમાયંતરે
લાગુ પ-તા પરિરવહન ચાજ#ની ચૂકવણી કરવાની રહે શે. વધુમાં, આ રીતે
નક્કી કરાયેલા ગેસની કિંકમત, ન્ડિવક્રે તા દ્વારા ઓએનજીસીએલ/અ,ય
ઉત્પાદકો પાસેથી ગેસની Wરીદી, અથવા, ન્ડિવક્રે તા પાસેથી Wરીદનારને
વેચાણ પર, અથવા, પ્રન્ડિક્રયા કયા# પછી ગેસનો બાકીનો જથ્થો Wરીદનાર
દ્વારા ન્ડિવક્રે તાને પરત કરવા પર, હાલમાં લાગુ હોય અથવા ભન્ડિવષ્યમાં લાગુ
પ-શે તેવી, કે ,દ્ર અથવા રાજ્ય સરકાર નગરપાન્ડિલકા અથવા અ,ય
કોઈપણ સ્થાન્ડિનક સંસ્થા અથવા સંસ્થાઓને ચુકવવાપાત્ર રોયલ્ટી, કર,
ફરજો, સેવા/પરિરવહન શુલ્ક અને અ,ય તમામ કાયદેસરની વસૂલાત
ખિસવાયની છે અને તે Wરીદનારે , ઉપરોક્ત કિંકમત ઉપરાંત, ભોગવવાની
રહે શે." (અવધારણા પ્રદાન કરવામાં આવી)
7 (૮) આઇ.પી.સી.એલે. ઉપરોક્ત જોગવાઈઓને મુખ્યત્વે એવા આધાર
પર પ-કારી હતી કે , તે તા.૩૦.૦૧.૧૯૮૭, તા.૩૧.૧૨.૧૯૯૧,
તા.૧૮.૦૯.૧૯૯૭, તા.૩૦.૦૯.૧૯૯૭ અને તા.૨૦.૦૬.૨૦૦૫ના સરકારી
કિંકમત આદેશોથી ન્ડિવપરીત છે , જેમાં કુ દરતી ગેસની કિંકમત નક્કી કરવામાં આવી
હતી. વધુમાં, એમ.ઓ.પી.એન.જી. દ્વારા ફાળવણીના પત્રમાં એ ફરન્ડિજયાત
કરવામાં આવ્યું હતું કે , આઇ.પી.સી.એલના પ્લા,ટમાં ગેસનું પરિરવહન
ઓ.એન.જી.સી. મીટરિરંગ સ્ટે શનથી આઇ.પી.સી.એલ.ની પોતાની જ
પાઇપલાઇન મારફતે થવું જોઈએ. આમ, એવી દલીલ કરવામાં આવી હતી કે ગેલ
દ્વારા 'પરિરવહન શુલ્કના નુકશાન'ની વસૂલાત મનસ્વી અને અયોગ્ય હતી.
કરારના આદેશ અને ફાળવણી પત્રના કારણે, આઇ.પી.સી.એલ. પાસે ગેલની
પાઇપલાઇન મારફતે ગેસના પરિરવહન કરવાનો કોઇ ન્ડિવકલ્પ નહોતો.
આઇ.પી.સી.એલ. દ્વારા અસમાન સોદાબાજીની સત્તાના આધાર પર પણ
ઉપરોક્ત ક્લોઝને પ-કારવામાં આવી હતી. એવો દલીલ કરવામાં આવી હતી કે
કરાર કરતી વWતે, ગેસના પુરવઠાના સંદભ#માં, ગેલ એકાન્ડિધકારવાદી ન્ડિસ્થમિત
ધરાવતું હતું. વધુમાં, ગેસ ક્રેકર પ્લા,ટ સ્થામિપત કરવા માટે ઉંચુ રોકાણ કરવામાં
આવ્યું હોવાથી આઇ.પી.સી.એલ. પાસે કરાર કરવા માટે મયા#રિદત સમય હતો.
પરિરણામે, આઇ.પી.સી.એલ. તેમના દ્વારા ચૂકવવામાં આવેલા ‘પરિરવહન
શુલ્કના નુકશાન'ના રિરફં- માટે દાવો કય હતો. સિંસગલ જજે તા. ૧૯ સપ્ટે મ્બર,
૨૦૦૬ના રોજના આદેશથી તે ક્લોઝ કિંકમત આદેશોથી ન્ડિવપરિરત હોઇ તેમજ આ
રીતે તે અનૌખિચત્યપૂણ# અને સદન્ડિવવેકબુન્ડિદ્ધ ન્ડિવનાનું હોઇ, તે ક્લોઝને રદ કરે લ.
8 (૯) ઉપરોક્ત ચુકાદાથી વ્યથિથત થઈને, ગેલ દ્વારા લેટસ# પેટે,ટ અપીલ
દાWલ કરવામાં આવેલ. આ દરમિમયાન, ન્ડિવદ્વાન સિંસગલ જજ દ્વારા પરિરવહન
શુલ્કના નુકશાનના રિરફં- અંગે કોઈ ચોક્કસ રિદશાન્ડિનદiશ ન આપેલ હોવાથી, ગેલ
પાસેથી તે પ્રકારના દાદ માંગતી એક સ્પષ્ટતા/સુધારા અરજી,
આઇ.પી.સી.એલે. પણ દાWલ કરે લ હતી. આઇપીસીએલની અરજી
તા.૧૧.૦૪.૨૦૦૭ના રોજના આદેશ દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવી હતી, જેમાં
આઇ.પી.સી.એલ. માંગણીને મંજુર કરતી વWતે, અજાણતા જ, રિરફં-નો
રિદશાન્ડિનદiશ, ન્ડિવશેર્ષ રીતે પારિરત કરવામાં આવ્યો ન હતો. આ બીજો આદેશ પણ
ગેલ દ્વારા Wંઽપીઠ સમક્ષ પ-કારવામાં આવ્યો હતો.
(૧૦) Wં-પીઠે તારીW તા.૧૭.૦૬.૨૦૦૮ના આદેશ દ્વારા સિંસગલ જજના
અવલોકનને કાયમ રાWવામાં આવેલ, જેથી ગેલ દ્વારા હાલની અપીલ કરવામાં
આવેલ.
ગેલ (GAIL) ની દલીલઃ
(૧૧) શરૂઆતમાં ગેલ તરફથી રજૂ થયેલા સોલીસીટર જનરલ શ્રી તુર્ષાર
મહે તાએ આઈપીસીએલ દ્વારા દાWલ કરવામાં આવેલી રિરટ મિપરિટશનની પાત્રતાને
પ-કારી હતી. તેમણે દલીલ કરી હતી કે , બંને પક્ષકારોએ કરારના ક્લોઝ-૧૩.૧
હે ઠળ બ્યૂરો ઓફ પન્ડિબ્લક એ,ટરપ્રાઈઝમાં મધ્યસ્થીના કાયમી તંત્ર સમક્ષ
મધ્યસ્થી માટે ની જોગવાઈ કરે લ હતી. વધુમાં, આ બાબતમાં કરારની શરતોની
9 અમલીકરણ ક્ષમતા અને મા,યતા સામેલ છે અને મૂળભૂત અન્ડિધકારોના ઉલ્લંઘન
માટે કોઈ કે સ નોંધાયો ન હોવાથી, આ બાબત સંપૂણ#પણે કરાર સ્વરૂપની હોવાનું
જણાવવામાં આવ્યું હતું. જોશી ટે ક્નોલોજીસ ઈ,ટરનેશનલ ઈ,ક. ન્ડિવ. ભારત
સરકાર અને અ,ય [(૨૦૧૫)૭-એસસીસી-૭૨૮] માં સ્પષ્ટ કયા# મુજબ,
જાહે ર કાયદાના તત્વની હાજરી એ રિરટ અન્ડિધકારક્ષેત્રના અમલીકરણ માટે
અન્ડિનવાય# શત# હતી. આ રીટ અન્ડિધકારક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરીને આઈપીસીએલ દ્વારા
સમયમયા#દાના કાયદાને અવગણવાનો પ્રયાસ કરે લ હોવાનો આક્ષેપ મૂકવામાં
આવ્યો હતો, કારણ કે આ કરાર પર તા.૦૯.૧૧.૨૦૦૧ના રોજ હસ્તાક્ષર
કરવામાં આવ્યા હતા. જે કાંઇ સંજોગો હોય, તા.૦૯.૦૩.૨૦૦૬ ના રોજ એટલે
કે પાંચ વર્ષ#ના સમયગાળા પછી દાWલ કરવામાં આવેલી રિરટ અરજીને
સમયમયા#દાનો બાધ રહે . ન્ડિલપ્ટન ઈન્ડિ,-યા ન્ડિલમિમટે - અને અ,ય ન્ડિવ. યુન્ડિનયન
ઓફ ઈન્ડિ,-યા અને અ,ય [(૧૯૯૪)૬-એસસીસી-૫૨૪] પર આધાર રાWી
દલીલ કરવામાં આવેલ છે કે કરાર પર હસ્તાક્ષર કયા# પછી પરિરવહન શુલ્ક
વસૂલવા અંગે પક્ષકારો વચ્ચેના સંદેશાવ્યવહારો તે સમયમયા#દાની અવન્ડિધને
લંબાવી શકે નહીં.
(૧૨) તેમણે જણાવ્યું હતું કે , જો અરજી ટકવાપાત્ર હોત તો પણ આ
ક્લોઝને ઉચ્ચ ,યાયાલય દ્વારા રદ કરી ન શકાઈ હોત. એ બાબત પર ધ્યાન
દોરવામાં આવ્યું હતું કે , બંને સંસ્થાઓની સોદાબાજીની ન્ડિસ્થમિતમાં કોઈ તફાવત
નથી કે જેના કારણે એકને વધુ શન્ડિક્તશાળી કહી શકાય. બંને સંસ્થાઓ જે તે
10 સમયે જાહે ર ક્ષેત્રનાં એકમો હતાં. કરાર પર કાળજીપૂવ#ક વાટાઘાટો કરવામાં આવી
હતી અને તેમાં બંને પક્ષકારો વચ્ચે પારસ્પરિરક સંમમિત જોવા મળે છે , જે કરાર
પૂવiના તબક્કામાં પરસ્પર સંદેશાવ્યવહારમાંથી સ્પષ્ટ થયું હતું. આમ, આ ક્લોઝ
મનસ્વી અથવા અનૌખિચત્યપૂણ# ગણવામાં આવી ન શકાય. આઈપીસીએલ અને
ઉચ્ચ અદાલતનું સે,ટ્ર લ ઈનલે,- વોટર ટ્ર ા,સપોટ# કોપ રે શન ન્ડિલમિમટે - ન્ડિવ.
બ્રોજોનાથ ગાંગુલી [(૧૯૮૬)૩-એસસીસી-૧૫૬] પરનો આધાર Wોટો છે ,
કારણ કે નોકરીદાતા અને કમ#ચારી વચ્ચેના સેવા કરારના ખિસદ્ધાંતને વ્યાવસાન્ડિયક
કરારમાં, અને તે પણ બે જાહે ર ક્ષેત્રના એકમો વચ્ચે , લાગુ પા-ી ન શકાય.
વૈકન્ડિલ્પક દલીલ એ હતી કે , વાદગ્રસ્ત ચુકાદાઓને કાયમ રાWવામા આવે તો
પણ, રિરફં-ની રકમ સમયમયા#દાના સમયગાળા બાદ એટલે કે કરાર પર હસ્તાક્ષર
થયાનાં ત્રણ વર્ષ# બાદ, મંજુર કરી શકાય નહીં.
(૧૩) પરિરવહન શુલ્કના નુકસાનનો મૂળભૂત બચાવ અને વાજબીપણું એ
હતું કે ગેઈલે પોતાની માળWાગત સુન્ડિવધાઓ એટલે કે એચબીજે (હજીરા-
બીજાપુર-જગદીશપુર) પાઈપલાઈનના ન્ડિનમા#ણમાં મોટું રોકાણ કયુ‡ છે . ગેલ
પાસે ગ્રાહકોને ગેસનો પુરવઠો પૂરો પા-વાની મયા#રિદત તકો હતી અને આ રીતે
તેના કાયદેસર જાળવણી Wચ#ની વસૂલાત કરવા માટે પરિરવહન ચાજ# વસૂલવાની
મયા#રિદત તકો હતી. આ ફાળવણીમાં આ પ્રકારનો પરિરવહન Wચ# લાદવાની
અગાઉથી ધારણા હતી.
11 (૧૪) છે વટે , એ બાબત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો કે
તા.૧૯.૦૯.૨૦૦૬ના રોજ ચુકાદો સંભળાવનાર ન્ડિવદ્વાન સિંસગલ જજે કાય#કારી
અમિઘકારી તરીકે કામગીરી બજાવી હતી, તેથી સ્પષ્ટતા/સુધારા અરજી મારફતે
રિરફં-ની રિદશાન્ડિનદiશ આપવાનો કોઈ પ્રશ્ન જ ઉપન્ડિસ્થત થતો નથી. આ પ્રકારના
રિરફં-થી અ,યાયી સંવધ#નના પ્રશ્નો ઉભા કયા# કારણ કે આઇપીસીએલ દ્વારા
તેમના દ્વારા ચુકવવામાં આવેલા ‘પરિરવહન શુલ્કના નુકશાન’ તેમના ગ્રાહકોને
પહોંચા-વામાં આવી હોત. અ,યાયી સંવધ#ન Wરે Wર શું છે તે અંગે, સોન્ડિલખિસટર
જનરલે રામેશ્વર અને અ,ય. ન્ડિવ. હરિરયાણા રાજ્ય અને અ,ય [(૨૦૧૮)૬-
એસસીસી-૨૧૫] નો સંદભ# લીધેલ.
આઈ.પી.સી.એલ.નો બચાવ:
(૧૫) ન્ડિવદ્વાન ખિસન્ડિનયર કાઉ,સેલ -ો. એ. એમ. સિંસઘવીએ Wાનગી
કરારના સંબંધમાં ન્ડિવવારિદત આદેશ અને રિરટ કાય#વાહીને ટકાવી રાWવા માટે
બચાવ કય હતો. એવો આક્ષેપ હતો કે , પરિરવહન શુલ્ક ભેદભાવપૂણ# છે , કારણ
કે આઇ.પી.સી.એલ.ની સાથે એચ.બી.જે. પાઇપલાઇનનો ઉપયોગ કરનારા
ગ્રાહકોને સમાન વત#ન કરવામાં આવી રહ્યું હતુ, પરંતુ, આઇ.પી.સી.એલ.
પોતાની પાઇપલાઇનના માધ્યમથી ગેસનું પરિરવહન કરતી હતી. એની પ્લી
(plea) હતી અને તેથી એવી દલીલ થઇ કે , રિરટનું અન્ડિધકારક્ષેત્ર એ યોગ્ય
ઉપાય હતો, કારણ કે અનુચ્છે દ ૧૪ના આદેશનું ઉલ્લંઘન કરતાં હોય તેવા,
રાજ્યની મનસ્વી કાય#વાહીના પ્રશ્નો હતા. આવી હકીકત હોવા છતાં, આ મુદ્દો
12 બંને પક્ષકારો વચ્ચેના કરારના કારણે ઊભો થયો હતો અને આ જ પ્રકાર નો મુદ્દો
એ.બી.એલ. ઇ,ટરનેશનલ ન્ડિલમિમટે - અને અ,યો ન્ડિવ. ભારતીય ન્ડિનકાસ ન્ડિધરાણ
બાંહેધરી ન્ડિનગમ અને અ,ય [(૨૦૦૪)૩- એસસીસી-૫૫૩] ના કે સમાં પણ
સમાન્ડિવષ્ટ હતો. આ સંજોગોમાં ઉચ્ચ અદાલતે વૈકન્ડિલ્પક ઉકે લ એટલે કે લવાદી
ક્લોઝ્ અથવા દીવાની દાવા ની જોગવાઇઓ ઉપલબ્ધ હોવા છતા, તેના રિરટ
અન્ડિધકારક્ષેત્ર ઉપયોગ કય હતો. એ.બી.એલ. ઇ,ટરનેશનલ (સુપ્રા) પર એ
દશા#વવા માટે આધાર રાWવામાં આવ્યો હતો કે જ્યાં આવી રિરટ મિપરિટશન સફળ
રહી હોય ત્યાં પરિરણામે નાણાંકીય રાહત આપી શકાય છે .
(૧૬) કરારની ક્લોઝને રદ કરવાના સંબંધમાં -ૉ. સિંસઘવીએ એ વાત પર
ભાર મૂક્યો હતો કે , બ્રોજોનાથ ગાંગુલી(સુપ્રા) ના કે સનો વ્યાપ વધારવામાં
આવ્યો છે અને તે માત્ર સેવા ન્ડિવવાદો સુધી જ મયા#રિદત નથી રહ્યો. કલ્પરાજ
ધમ#શી અને અ,ય ન્ડિવ. કોટક ઇ,વેસ્ટમે,ટ એ-વાઇઝસ# ન્ડિલમિમટે - અને અ,ય
[(૨૦૨૧)૧૦-એસસીસી-૪૦૧] ના કે સમાં, આ અદાલતે વાન્ડિણન્ડિજ્યક
ન્ડિવવાદમાં કરાર કરનારા પક્ષોની સોદાબાજીની ક્ષમતા પર ન્ડિવચાર કય હતો,
કારણ કે કરારમાં અનૌખિચત્યપૂણ# અથવા ગેરવ્યાજબી જોગવાઈ હતી.
ચચા#ઃ
(૧૭) અમે પક્ષોના વકીલની દલીલો અને જવાબી દલીલો પર ન્ડિવચાર
કય છે અને પરવાનગી આપવામાં આવી હોવા છતાં, ભારતના બંધારણની કલમ
13 ૧૩૬ હે ઠળ અન્ડિધકારક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરવા માટે આ કે સ યોગ્ય છે કે નહીં તેની
પણ તપાસ કરી છે .
(૧૮) અમારી દ્રષ્ટિષ્ટએ ન્ડિવવાદ નીચે મુજબના માપદં-ોનો છે . પ્રથમ, શું
કરારની કલમ ૪.૦૪ અને ૧૦.૦૧ ને પ-કારતી આઈ.પી.સી.એલ. દ્વારા દાWલ
કરવામાં આવેલી રિરટ મિપરિટશન આ અદાલતમાં ચલાવવાપાત્ર હતી કે કે મ. બીજી
બાબત એ છે કે , આવી અરજી ચલાવવાપાત્ર હોય, તો શું ઉચ્ચ ,યાયાલય
સોદાબાજીની અસમાન શન્ડિક્ત અને મનસ્વીપણા /અ,યાયના આધાર પર
ઉપરોક્ત ક્લોન્ડિઝસને રદ કરી શકે છે ? ત્રીજુ ,ં તા.૧૯/૦૯/૨૦૦૬ના રોજનો
હુકમ કયા# બાદ રિરફં-ના રૂપમાં નાણાં પાછા આપી શકાય તેમ હતા કે નહીં.
(૧૯) જોકે ન્ડિવવાદ વ્યવસાન્ડિયક કરારમાંથી ઉદ્ભવે છે , પરંતુ અમારુ
માનવુ છે કે આ ક્લોઝીસને પ-કારતી રિરટ મિપરિટશન ચલાવવાપાત્ર હતી. તે
બાબતે ન્ડિવવાદ નથી કે , ગેલ જાહે ર ક્ષેત્રનું એકમ છે અને આ રીતે બંધારણના
અનુચ્છે દ-૧૨ મુજબ ‘રાજ્ય’ની પરિરભાર્ષા હે ઠળ આવે છે . કરાર માં જો-ાતી
વWતે "ગેલ" દેશમાં કુ દરતી ગેસના પુરવઠાના સંદભ#માં એકાન્ડિધકાર ભોગવતી
હતી. આઇ.પી.સી.એલ. દ્વારા યોગ્ય માળWાગત સુન્ડિવધાઓ ઊભી કરવામાં
નોંધપાત્ર Wચ# કરવામાં આવ્યો હોવાથી તેની પાસે "ગેલ" સાથે કરાર કરવા
ખિસવાય કોઈ ન્ડિવકલ્પ નહોતો. આમ, સ્પષ્ટ રીતે, પક્ષો વચ્ચેના વ્યવહારોમાં
જાહે ર હે તુ સમાન્ડિવષ્ટ હતો. વધુમાં, રિરટ અન્ડિધકારક્ષેત્રનો ઉપયોગ ત્યારે પણ કરી
14 શકાય છે જ્યારે રાજ્ય, તેના કરારના વ્યવહારોમાં પણ, ન્ડિનષ્પક્ષતા જાળવવામાં
ન્ડિનષ્ફળ જાય છે અથવા કોઇપણ પ્રકારનો ભેદભાવ કરે છે . એ.બી.એલ.
એ,ટરપ્રાઇઝ (સુપ્રા) અને જોશી ટે કનોલોજીસ (સુપ્રા) ના કે સમાં આ કોટ# ના
ન્ડિનણ#યથી અમારો દ્રષ્ટિષ્ટકોણ દ્રઢ થયો છે . હાલનાં કે સમાં "ગેલ" દ્વારા ‘પરિરવહન
શુલ્કનું નુક્શાન’ વસૂલવાની કામગીરી દેWીતી રીતે ભેદભાવપૂણ# હતી, કારણ કે
આઇ.પી.સી.એલ.ને ફાળવણી પત્રની દ્રષ્ટિષ્ટએ પોતાની પાઇપલાઇન
બનાવવાની ફરજ પ-ી હતી અને તે "ગેલ" ની એચ.બી.જે. પાઇપલાઇનનો
ઉપયોગ બિબલકુ લ કરતી નહોતી. આમ, એવું ન કહી શકાય કે માત્ર વૈકન્ડિલ્પક
ઉપાય ઉપલબ્ધ હોવાના કારણે અદાલતે બંધારણના અનુચ્છે દ -૨૨૬ હે ઠળ
અન્ડિધકારક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરવાનો ઇનકાર કરવો જોઈએ અને પક્ષોને દીવાની
ઉપાયો તરફ દોરી જવા જોઈએ.
(૨૦) હવે આપણે તે ક્લોન્ડિઝસની યથાથ#તા તરફ ધ્યાન આપીએ છીએ,
જે હે ઠળ ‘પરિરવહન શુલ્કનું નુક્શાન' લાદવામાં આવતું હતું. જ્યારે
આઇ.પી.સી.એલ.ને પોતાની પાઈપલાઈન નાWવાની અને એચ.બી.જે.
પાઈપલાઈન મારફતે ગેસનું પરિરવહન ન કરવાની ફરજ પા-વામાં આવી છે , ત્યારે
તેના પર પરિરવહનનાં Wચ#ના નુકશાન પેટે શુલ્ક લેવામાં આવે છે , તે અમારા
દ્રષ્ટિષ્ટકોણ મુજબ ભારતના બંધારણના અનુચ્છે દ-૧૪ નું ઉલ્લંઘન કરવા ઉપરાંત
અત્યંત મનસ્વી અને અ,યાયી પગલું છે . આ પગલું અનુચ્છે દ-૧૪ માં
સમાન્ડિવષ્ઠ બિબન-ભેદભાવપૂણ# હોવાના ખિસદ્ધાંતનું પણ ઉલ્લંઘન કરે છે .
15 આઇ.પી.સી.એલ. જે પોતાની પાઇપલાઇનનો ઉપયોગ કરે છે , તેને એવા
વ્યવસાન્ડિયક એકમોની જેમ ગણવામાં આવે છે જેઓ ગેલ દ્વારા સ્થામિપત
એચ.બી.જે. પાઇપલાઇન મારફતે ગેસ લઇ જાય છે અને તે વધારે ધ્યાન પર
આવે કે જ્યારે સંબંન્ડિધત સત્તામં-ળ એટલે કે એમ.ઓ.પી.એન.જી. દ્વારા કુ દરતી
ગેસ માટે ન્ડિનધા#રિરત કિંકમતના અંગેના હુકમો હે ઠળ કુ દરતી ગેસની ન્ડિનયત કિંકમત
નક્કી થાય છે .
(૨૧) મૂળભૂત ખિસદ્ધાંત પર એ બાબત પર શંકા ઉઠાવી શકાય નહીં કે
એકવાર ગેલ પાઇપલાઇન નાWી રિદધા પછી, તે કરારમાં તેના Wચ# સમાવી -
ગણી લેવા માટે હકદાર છે . જો કે , પ્રશ્ન માત્ર એટલો જ નથી. આપણી સામે એવી
પરિરન્ડિસ્થમિત છે , કે જેમાં એમ.ઓ.પી.એન.જી.એ કરે લ ફાળવણીને અનુલક્ષીને
જાહે ર ક્ષેત્રનાં બે એકમો કરાર કરે છે . આઇ.પી.સી.એલ. માટે સમયની મયા#દા
પણ હતી. ગાંધાર પ્લા,ટના ન્ડિનમા#ણમાં ભારે Wચ# કયા# પછી,
એમ.ઓ.પી.એન.જી. પાસે કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવા ખિસવાય Wૂબ ઓછા ન્ડિવકલ્પ
હતા. સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે , આઇ.પી.સી.એલ. મુખ્ય સત્તામં-ળ
એટલે કે એમ.ઓ.પી.એન.જી. દ્વારા પૂરી પા-વામાં આવેલી ફાળવણીની
શરતોનું પાલન કરવા માટે બંધાયેલી હતી. આમ, આઇપીસીએલ દ્વારા કરવામાં
આવેલી પ્લી અનુસાર, તેમના માટે તે 'હોબસ,સ ચોઇસ' હતો, જ્યાં તેમણે કાં
તો કરાર છો-વો પડ્યો હોત અથવા પરિરવહન Wચ#ની જોગવાઈઓ સ્વીકારવી
પ-ી હોત. ઉપરોક્ત પરિરબળોના સંખિક્ષપ્તમાં એવું કહી શકાય કે , ગેલ દ્વારા કરાર
16 પર હસ્તાક્ષર કરતી વWતે સોદાબાજીની અસમાન શન્ડિક્તનો ઉપયોગ કરવામાં
આવ્યો હતો.
(૨૨) હકીકતમાં, આ પ્રકારની ક્લોઝની કરારમાં જોગવાઇ, તે દરે ક
વાન્ડિણન્ડિજ્યક અને સામા,ય સમજણની ન્ડિવરુદ્ધમાં છે અને તે સ્પષ્ટપણે મનસ્વી
છે , કારણ કે આઇ.પી.સી.એલ. ઉપર સદર શુલ્ક કોઈ સામા,ય શરતો હે ઠળ નહીં
પરંતુ ચોક્કસ હે તુ માટે લાદવામાં આવ્યો હતો. મુખ્ય સત્તાન્ડિધકારી એટલે કે ,
ભારત સરકારે ઉપરોક્ત જોગવાઇ કરતા ન્ડિવરૂદ્ધની જોગવાઇ કરી હોઇ, તેથી
કરારમાં આ હે તુ અન્ડિસ્તત્વમાં ન રહી શકે .
(૨૩) ગેલે એચ.બી.જે. પાઇપલાઇનના ન્ડિનમા#ણમાં ભલે મોટું રોકાણ કયુ‡
હોય, પરંતુ સાથે-સાથે આઇ.પી.સી.એલે. પણ પોતાની પાઇપલાઇનના
ન્ડિનમા#ણમાં મોટું રોકાણ કયુ‡ છે . એમ.ઓ.પી.એન.જી. દ્વારા ફાળવણી પત્રનો
પાઇપલાઇન ન્ડિનમા#ણનો આદેશ, એ ન્ડિવકલ્પ નહોતો, પરંતુ, તે ફરન્ડિજયાતપણે
માનવાનો હતો. આથી, અમારા માટે એ સ્વીકારવું મુશ્કે લ છે કે , એક તરફ
આઇ.પી.સી.એલ. પોતાની પાઈપલાઈન ફરન્ડિજયાતપણે નાWવી પ-ે અને સાથે
સાથે એચ.બી.જી. પાઇપલાઇનનો ઉપયોગ કયા# વગર એમ.ઓ.પી.એન.જી.
મારફતે પરિરવહનની Wોટની ચૂકવણી કરવી પ-ે . અમે ગેલની આ દલીલ
સ્વીકારતા નથી કે , ગેલ દ્વારા સામા,ય વપરાશકતા#ઓ માટે એચ.બી.જે.
પાઇપલાઇન નાWવામાં આવી હોવાના કારણે, ગેલ શુલ્ક લાદી શકે .
17 (૨૪) વધુમાં, અમોએ જોયું છે કે ક્લોન્ડિઝસને રદ કરવાના પરિરણામે રિરફં-
માટે તા. ૧૧/૦૪/૨૦૦૭ના હુકમથી ન્ડિનદiશ આપવામાં આવ્યો હતો. તે
સેન્ડિક્વટરનાં સ્વરૂપમાં હતું અને એટલે, અમને તેમાં દWલગીરી કરવાનું કોઈ
કારણ મળતું નથી.
(૨૫) જોકે , હવે અમે એ ધ્યાને લઇએ કે શું સંપૂણ# રકમ રિરફં- કરવી (કે
નહીં). ન્ડિવદ્વાન સોન્ડિલખિસટર જનરલની બીજી દલીલ એ હતી કે , કોઈપણ
સંજોગોમાં રિરફં- આપવા માટે સમય મયા#દા લંબાવી શકાય નહીં. કરાર પર
હસ્તાક્ષર થયા પછી બંને પક્ષો વચ્ચે આદાનપ્રદાન થયેલા ન્ડિવન્ડિવધ
સંદેશાવ્યવહારોમાં આઇ.પી.સી.એલ. દ્વારા પરિરવહન શુલ્કના નુકસાનનો મુદ્દો
ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. જોકે તેથી આઇ.પી.સી.એલ.ને, જ્યારે યોગ્ય લાગે
ત્યારે , અદાલતમાં જવા માટે છૂટ મળી શકે નહીં. આમ, ક્લોન્ડિઝસને રદ કરવાની
વાતને જાળવી રાWતાં અમારું મંતવ્ય ઍવુ છે કે , આઈ.પી.સી.એલ. દ્વારા
અદાલતમાં આવવામાં ન્ડિવલંબ થવાના કારણે રિરટ મિપરિટશન દાWલ કરવાની
તારીWથી ત્રણ વર્ષ# પહે લાં સુધી રિરફં- મયા#રિદત રહે શે. અહીં આપણે ઉપર
ઉલ્લેખિWત ન્ડિલપ્ટન ઇન્ડિ,-યા ન્ડિલમિમટે - અને અ,ય (સુપ્રા) કે સના ચુકાદામાંથી
સમથ#ન મેળવીએ છીએ, જેમાં નોંધ્યું હતું કે , ભેદભાવની પ્લીને કારણે રિરટ
મિપરિટશન સ્વીકારવામાં આવી હતી, પરંતુ દાવામાં જેટલા અંશે દાદ મળવાપાત્ર
હોય, તેટલે સુધી દાદ મયા#રિદત કરવામાં આવી હતી.
18 ન્ડિનષ્કર્ષ#:
(૨૬) આમ, અમે રિરટ મિપરિટશન ટકવાપાત્ર છે કે નહી તે પાસા મુજબની અને
આઇપીસીએલના કે સમાં પરિરવહન શુલ્કના નુકસાનના ક્લોન્ડિઝસને રદ કરવાની
અપીલોને ફગાવી દઈએ છીએ. જોકે , રિરફં-નો સવાલ છે ત્યાં સુધી, તે અંગેની
દાદનો સમય તે રિરટ મિપરિટશન દાWલ કરવાની તારીW એટલે કે
૦૯/૦૩/૨૦૦૬
થી ત્રણ વર્ષ#ના ગાળા સુધી મયા#રિદત રાWવો યોગ્ય જણાય છે .
(૨૭) અમારું એવું પણ માનવું છે કે , આ રિરફં- આજથી બે મરિહનાના
સમયગાળામાં આપવું જોઈએ, તેમ કરવામાં ન્ડિનષ્ફળ ગયેથી, તે તારીWથી વાર્તિર્ષક
૮ ટકાના દરે વ્યાજ ચૂકવવું પ-શે. જો ન્ડિનધા#રિરત સમયની અંદર રિરફં- કરી દેવામાં
આવે તો અમે બાકી નીકળતી રકમ પર વ્યાજ લાદવાનું વલણ ધરાવતા નથી.
(૨૮) ઉપરોક્ત શરતોને આધીન, અપીલોને મંજૂર કરવામાં આવે છે અને
પક્ષકારોએ પોતાનો Wચ# ભોગવવાનો રહે શે.
.................., ,યાયમૂર્તિત (સંજય ન્ડિકશન કૌલ) .................., ,યાયમૂર્તિત (અભય એસ. ઓકા) નવી રિદલ્હી.
ફે બ્રુઆરી ૦૮,૨૦૦૩
This judgment has been translated using AI Tool – SUVAS. DISCLAIMER: The translated judgement in vernacular language is meant for the restricted use of the litigant to understand it in his/ her language and may not be used for any other purpose. For all practical and official purposes, the English version of the judgement shall be authentic and shall hold the field for the purpose of execution and implementation.
19
This page reproduces a public judgment and a summary of it. It is research material, not legal advice, and it is no substitute for advice from an advocate on your own facts.
Research this judgment with Miss Lucy
Ask what it holds, what has followed it, and what it means for your matter — in plain English, with the citations.
Try Miss Lucy free